Musiqi Elminin Nyutonu: Səfiəddin Urməvi İrsi

Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin kökləri 13-cü əsrə, dahi musiqişünas Səfiəddin Urməvinin elmi nailiyyətlərinə qədər uzanır. Onun "Kitab əl-Ədvar" əsəri Şərq musiqi nəzəriyyəsinin onurğa sütununu təşkil edir. Urməvi, musiqi səslərini riyazi dəqiqliklə sistemləşdirərək, "Əbcəd" əlifbası ilə qeyd olunan unikal bir notasiya sistemi yaratmışdır. Bu gün PromptAZ Music olaraq biz, bu qədim bilikləri müasir texnologiyanın imkanları ilə birləşdiririk.

Süni İntellekt və Orta Əsr Riyaziyyatının Görüşü

Urməvinin 17 pilləli qamma sistemi, Qərb musiqisindəki 12 tonlu temperasiyadan fərqli olaraq, daha mikrotonal və zəngin bir səs palitrasına malikdir. Maşın öyrənməsi (Machine Learning) alqoritmləri vasitəsilə biz aşağıdakı prosesləri həyata keçiririk:

Dekodlaşdırma: Əlyazmalardakı əbcəd rəqəmlərinin və hərflərinin rəqəmsal tezliklərə (Hz) çevrilməsi.
Modal Analiz: Rast, Segah və Çahargah kimi muğam ladlarının 13-cü əsr variantlarının bərpası.
Alqoritmik Kompozisiya: Qədim qaydalar əsasında yeni, lakin köklərinə sadiq musiqi parçalarının yaradılması.

Qızıl Fonddan Gələcəyə

Bu layihə sadəcə bir arxivləşdirmə işi deyil. Bu, tarın 11 simindəki vibrasiyanı, kamançanın həzin səsini və balabanın nəfəsini süni intellektin məntiqi ilə sintez etməkdir. Urməvinin riyazi düsturları bu gün generativ musiqi üçün ən mükəmməl fundament rolunu oynayır. Biz "Qızıl Fond" materiallarını rəqəmsallaşdıraraq, gələcəyin bəstəkarlarına orta əsr Azərbaycan musiqisinin genetik kodlarını təqdim edirik.

Nəticə

Hümayunun fəlsəfi dərinliyi və Şüştərin kədəri indi rəqəmsal alqoritmlərin dilində danışır. Səfiəddin Urməvinin mirası, süni intellekt vasitəsilə gələcək nəsillər üçün yenidən kəşf edilir.