Muğamın Rəqəmsal Reinkarnasiyası

Azərbaycan musiqisinin tacı olan muğam, sadəcə bir janr deyil, həm də mürəkkəb bir riyazi və fəlsəfi sistemdir. Xüsusilə 19-cu əsr Qarabağ vokal məktəbi, özünün unikal mikrotanallığı və xanəndələrin səsindəki emosional dərinliklə seçilir. Bu gün biz, PromptAZ Music olaraq, bu qədim irsi süni intellekt və maşın öyrənməsi vasitəsilə gələcək nəsillərə necə ötürə biləcəyimizi araşdırırıq.

Mikrotanallığın Xəritələnməsi

Qarabağ xanəndələrinin ifasında rast gəlinən 'guşə' və 'zəngulələr' qərb not sistemi ilə tam ifadə oluna bilməyən incə tezlik dəyişmələrindən ibarətdir. Maşın öyrənməsi alqoritmləri bu 'Kibernetik Xanəndə' layihəsində aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirir:

Tezlik Analizi: Tar və kamançanın müşayiəti ilə xanəndənin səsindəki mikrotanalların (kommaların) dəqiq rəqəmsal xəritəsinin çıxarılması.
Modallıq Təyini: İfanın hansı muğam kökündə (məsələn, romantik Segah və ya məhzun Bayatı-Şiraz) olduğunu və bu modun emosional spektrini analiz etmək.
Qızıl Fondun Bərpası: Arxivlərdəki köhnə və küyü çox olan lent yazılarının süni intellekt vasitəsilə təmizlənməsi və itmiş tezliklərin bərpası.

Muğam Rejiminin Fəlsəfi Toxuması

Süni intellekt sadəcə səsi deyil, həm də muğamın ruhunu başa düşməyə çalışır. Məsələn, Çahargah muğamının qəhrəmanlıq ruhu ilə Hümayun muğamının fəlsəfi kədəri arasındakı akustik fərqlər maşın öyrənməsi üçün zəngin verilənlər bazası təşkil edir. Bu texnologiya bizə imkan verir ki, Qarabağ məktəbinin ənənəvi 'nəfəs' texnikasını rəqəmsal olaraq modelləşdirək.

Gələcəyə Baxış

Bu layihə muğamı robotlaşdırmaq deyil, əksinə, onun insan ruhuna toxunan ən incə detallarını qorumaq məqsədi daşıyır. 'Kibernetik Xanəndə' gələcəyin musiqiçiləri üçün interaktiv bir ustad dərsi rolunu oynayacaq və Şuşanın musiqi məclislərinin əks-sədasını rəqəmsal dünyada yaşadacaqdır.